Real Estate News NETWORKSOCIALOPINION.GR | INVESTNEWS.GR | PARATIRITIS.GR | PREMIUM.PARATIRITIS.GR

Κοινωνία

Έκαναν μαρτύριο το σπίτι

Στην Ελλάδα σχεδόν το 41% του πληθυσμού αξιολογείται ως υπερβολικά επιβαρυμένο οικονομικά, δαπανώντας πάνω από το 40% του συνολικού εισοδήματος για την κάλυψη εξόδων που σχετίζονται με το ακίνητό του. Πρόκειται για δαπάνες όπως οι φόροι που συνδέονται με το ακίνητο (ΕΝΦΙΑ, δημοτικά τέλη), ενοίκιο, ή δόση στεγαστικού δανείου (όπου υπάρχουν), έξοδα θέρμανσης, νερού, τηλεφώνου και δαπάνες κοινοχρήστων/συντήρησης. Ενδεικτικό του «χάσματος» με την υπόλοιπη Ευρώπη είναι ότι το αντίστοιχο ποσοστό δεν ξεπερνάει το 11,5% του πληθυσμού. Η εικόνα είναι ακόμα πιο δραματική στα πλέον αδύναμα οικονομικά νοικοκυριά (κάτω από το 60% του μέσου διαθέσιμου εισοδήματος), όπου σε ποσοστό 95% καταβάλλουν πάνω από 40% των εισοδημάτων για το ακίνητό τους. «Η κατάσταση στην Ελλάδα είναι ιδιαίτερα ανησυχητική και δεν έχει προηγούμενο σε καμιά άλλη χώρα της Ε.Ε. Είναι χαρακτηριστικό ότι κατά την περίοδο 2007-2014 υπήρξε αύξηση κατά 25% του πληθυσμού της χώρας που δαπανά ποσοστό μεγαλύτερο του 40% του εισοδήματός του για να καλύπτει δαπάνες που σχετίζονται με το ακίνητό του. Η αντίστοιχη αύξηση στην Ε.Ε. των «28» δεν ξεπέρασε το 0,8%. Εν ολίγοις, τη στιγμή που η οικονομία βρισκόταν σε ύφεση, η ανεργία αυξανόταν και το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών υποχωρούσε διαρκώς, ανέβηκε κατακόρυφα το κόστος στέγασης μέσω νέων φόρων στην κατοχή ακινήτου, αλλά και αύξησης των τιμολογίων των ΔΕΚΟ (κυρίως της ΔΕΗ) και του κόστους του πετρελαίου θέρμανσης. Ταυτόχρονα, η Ελλάδα εμφανίζει το υψηλότερο ποσοστό του πληθυσμού που καθυστερεί να πληρώσει το ενοίκιο ή τη δόση του στεγαστικού δανείου, καθώς αυτό διαμορφώνεται σε 14,6%, έναντι μόλις 4,1% στην υπόλοιπη Ευρώπη. Επίσης, το 33% του πληθυσμού αδυνατεί να κρατήσει το ακίνητό του ζεστό τους χειμερινούς μήνες, αύξηση της τάξεως του 19% κατά το διάστημα από το 2007 μέχρι το 2014, όταν κατά το ίδιο διάστημα, στην υπόλοιπη Ευρώπη οι συνθήκες βελτιώθηκαν καθώς το σχετικό ποσοστό υποχώρησε κατά 1,6%. Αλλο ένα χαρακτηριστικό της επιδείνωσης των συνθηκών διαβίωσης στην Ελλάδα είναι και το ότι αυξήθηκαν τα μέλη μιας οικογένειας που υποχρεώνονται να συγκατοικήσουν σε λιγότερα δωμάτια. Στη χώρα μας, αυτό ισχύει για το 27,4% του πληθυσμού, έναντι 17% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, ποσοστό που μας κατατάσσει στην 20ή θέση επί συνόλου 28 χωρών. Συνολικά, στον δείκτη «Αποκλεισμός από τη Στέγαση» που επιμελείται η FEANTSA, η Ελλάδα κατατάσσεται σταθερά στην τελευταία θέση, τα τελευταία χρόνια, καθώς ανάλογη ήταν η εικόνα και το 2013.

Τα λουκέτα και η αγορά ακινήτων

Αυξημένα κατά 33, 35% ήταν τα λουκέτα στις επιχειρήσεις για την περίοδο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2016, σύμφωνα με τα στοιχεία του Γενικού Εμπορικού Μητρώου. Σε αριθμούς, διεγράφησαν συνολικά 24.330 από τα Μητρώα, όταν την ίδια περίοδο του 2015 είχαν διαγραφεί 18.245. Την ίδια ώρα, αποκαρδιωτικά είναι και τα στοιχεία των νέων επιχειρήσεων που καταχωρήθηκαν στο Μητρώο, αφού σημειώθηκε πτώση της τάξης του 10,41%, σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2015. Ειδικότερα, το 2016 εγγράφτηκαν στο Μητρώο 21.657, όταν ο αντίστοιχος αριθμός το 2015 ήταν 24.174. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΓΕΜΗ, το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στις ατομικές επιχειρήσεις, αφού οι διαγραφές τους το 2015 ήταν 12.331 και το εννεάμηνο του 2016 άγγιξαν τις 16.587. Ισχυρές ωστόσο είναι οι απώλειες και για τις Ανώνυμες Εταιρείες, αφού ο αριθμός όσων διέκοψαν τη λειτουργία τους έφθασε τις 636 έναντι των 474 που έβαλαν λουκέτο το 2015. Στην κατηγορία των Εταιρειών Περιορισμένης Ευθύνης (ΕΠΕ) οι διαγραφές ανέρχονται σε 1.474 έναντι των 831 που είχαν γίνει το 2015. Τα στοιχεία για τις νέες ΕΠΕ δείχνουν ότι, ο αριθμός ίδρυσης ατομικών επιχειρήσεων υποχώρησε το 2016 στις 14.335, έναντι των 17.359 το ίδιο διάστημα του 2015. Αντίθετα, οι ιδρύσεις Ανώνυμων Εταιρειών (434 έναντι 453) υπέστησαν μικρή υποχώρηση, όπως και των ΕΠΕ (324 έναντι 336), ενώ ως προς την ίδρυση Ιδιωτικών Κεφαλαιουχικών Επιχειρήσεων (ΙΚΕ) καταγράφεται μια αισθητή αύξηση το 2016 (3.454 έναντι 2.887).

Οι χθεσινοί νοικοκύρηδες και οι σημερινοί φτωχοί

Με περικοπές μισθων,ανεργία και υπερφορολόγηση η ανάκαμψη της αγοράς κατοικίας θα εξακολουθήσει να είναι για πολλά χρόνια ακόμα μακρινό όνειρο. Το μείγμα της οικονομικής πολιτικής που ακολουθείται ουσιαστικά ισοπεδώνει την αγορά ακινήτων η οποία ξεμένει απο ρευστό καθώς οι τράπεζες έχουν κλείσει ερμητικά τα γκισέ τους και οι απλοί άνθρωποι , οι οποιοι είχαν πρωταγωνιστικό ρόλο στην αγορά τις προηγούμενες δεκαετίες , όχι μόνο δεν έχουν χρήματα για να αγοράσουν αλλά αναγκάζονται να "σκοτώσουν" ακίνητα για να επιβιώσουν και να καλύψουν τις υποχρεώσεις τους. Και έτσι ο φαύλος κύκλος συνεχίζεται... Ενδεικτικό είναι ότι την στιγμή που οι άλλες ευρωπαϊκές χώρες στις οποίες επιβλήθηκαν Μνημόνια μετρούν ήδη τις πρώτες αυξήσεις στο ύψος του κατώτατου μισθού, η Ελλάδα βρίσκεται στο -19,5%. Στο επίπεδο αυτό κυμαίνεται η μείωση του πραγματικού κατώτατου μισθού τα χρόνια της κρίσης (2008-2016), με προσμετρημένο και τον αποπληθωρισμό.Η εικόνα αυτή συμπαρασύρει όλο το φάσμα της οικονομίας, με αποτέλεσμα ο μέσος μισθός να έχει καταβαραθρωθεί την περίοδο 2009-2014 κατά 28%. Αρκεί, για παράδειγμα, να αναφερθεί πως το 29% του πληθυσμού που το 2008 ανήκε στις μεσαίες και ανώτερες τάξεις, πέντε χρόνια μετά είχε εισόδημα κάτω από το όριο της φτώχειας εκείνου του έτους.Η Ελλάδα καταγράφει σταθερά μείωση του κατώτατου μισθού όχι μόνο σε ονομαστικούς όρους αλλά και σε πραγματικούς.Ο κατώτατος μισθός στην Ελλάδα δεν εξασφαλίζει πλέον προστασία από τη φτώχεια, ενώ αποτελεί προσβολή στην αξιοπρέπεια των νέων.Η αρνητική πρωτιά της Ελλάδας, δεν είναι τυχαία καθώς η χώρα μας αποτελεί εξαίρεση από τον μηχανισμό διαμόρφωσης του κατώτατου μισθού.

Ο χάρτης των καταπατήσεων

Στα «χέρια» καταπατητών βρίσκονται οκτώ στα δέκα ακίνητα του Δημοσίου στην Αττική, αλλά και στην υπόλοιπη χώρα χιλιάδες στρέμματα δημόσιας γης είναι καταπατημένα και αποτελούν «Μήλον της Εριδος» μεταξύ του ελληνικού δημοσίου και εκατοντάδων πολιτών.

Οι καταπατητές των δημοσίων ακινήτων, εμφανίζονται στην εφορία και στα δικαστήρια ως νόμιμοι ιδιοκτήτες των ακινήτων, με τίτλους ιδιοκτησίας που είτε δημιούργησαν οι ίδιοι ή δικαιοπάροχοί τους ή έχουν τίτλους που δημιούργησαν απώτατοι καταπατητές μετά το 1884!  Όπως προκύπτει από τα έγραφα των Περιφερειακών Διευθύνσεων Δημόσιας Περιουσίας :

[1] Στην Αττική, τα στοιχεία από τις πρώην κτηματικές Υπηρεσίες: Αθηνών, Ανατολικής Αττικής, Δυτικής Αττικής και Πειραιά εκτιμάται ότι η πλειονότητα των δημοσίων ακινήτων είναι μερικώς ή εξ ολοκλήρου καταπατημένα, σε ποσοστό που προσεγγίζει το 80%.

[2] Στη Θεσσαλία και Στερεά Ελλάδα τα δημόσια κτήματα σε μεγάλο ποσοστό που φθάνει και 70% είναι καταπατημένα. Ένα τμήμα περίπου 10% είναι ανεντόπιστα λόγω ελλιπών στοιχείων προσδιορισμού.

[3] Από τα καταπατημένα δημόσια ακίνητα ένα μεγάλο μέρος έχει καταπατηθεί από τους Δήμους με τη μορφή των κοινόχρηστων χώρων.

[4] Σύμφωνα με την Περιφερειακή Διεύθυνση Δημόσιας Περιουσίας (ΠΔΔΠ) Αιγαίου τα ποσοστά της αυθαίρετης κατοχής της Δημόσιας Αστικής και Αγροτικής Γης είναι, αντίστοιχα, 47% και 64%. Όσον αφορά το πλήθος και την ταυτότητα των καταπατημένων δημοσίων κτημάτων στην περιοχή η υπηρεσία αδυνατεί να απαντήσει, καθώς ούτε τα ληφθέντα μέτρα προστασίας ούτε οι αιτήσεις εξαγοράς καταπατημένων που έχουν κατατεθεί, αποτελούν αξιόπιστο μέτρο της πραγματικής έκτασης της αυθαίρετης κατοχής δημόσιας περιουσίας.

[5] Στην Κρήτη από τα καταγεγραμμένα δημόσια κτήματα:

• Στον νομό Ηρακλείου 24 δημόσια κτήματα είναι καταπατημένα, άλλα εξ ολοκλήρου και άλλα σε τμήματα αυτών.

• Στον νομό Χανίων έχουν καταπατηθεί τμηματικά 18 παλαιοί αιγιαλοί, 3 στρατιωτικά δημόσια κτήματα και ένα αρχαιολογικό δημόσιο κτήμα.

• Στον νομό Ρεθύμνου έχουν καταπατηθεί 61 Δημόσια κτήματα, μερικά εξ αυτών (παλαιοί αιγιαλοί) εν μέρει.

• Στον νομό Λασιθίου, έχει καταπατηθεί 1 δημόσιο κτήμα.

[6] Στην περιφέρεια Μακεδονίας -Θράκης:

• Τα καταπατημένα ανταλλάξιμα ακίνητα ανέρχονται περίπου σε 433. Τα ανταλλάξιμα ακίνητα αποτελούν ιδιαίτερη κατηγορία της ιδιωτικής περιουσίας του Δημοσίου, η οποία ρυθμίζεται από ειδικές διατάξεις για την εξαγορά των από τους αυθαιρέτους κατόχους τους, με τους όρους και τη διαδικασία που προβλέπουν οι διατάξεις του Ν. 357/1976. Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, για τη διαφύλαξη της ιδιωτικής περιουσίας του Δημοσίου, η αρμόδια υπηρεσία προβαίνει στον καθορισμό αποζημίωσης αυθαίρετης χρήσης (άρθρο 9 παρ.3 του απο 24-10-1940 Β.Δ/τος). Δεν προβλέπεται αποβολή των αυθαιρέτων κατόχων παρά μόνο όταν είναι να αξιοποιηθεί το ακίνητο που είναι χαρακτηρισμένο είτε για χώρος πρασίνου είτε για σχολείο κ.λπ.

• Τα καταπατημένα δημόσια ακίνητα ανέχονται περίπου σε 1.281.

[7] Στην Περιφερειακή Διεύθυνση Δημόσιας Περιουσίας Πελοποννήσου-Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου τα καταγεγραμμένα Δημόσια Ακίνητα του Ελληνικού Δημοσίου στο Ν. Αχαϊας είναι 1.706 και το μεγαλύτερο μέρος αυτών είναι καταπατημένα.

Δέσμευση με πληρωμή

Η δικαιοσύνη, με σειρά αποφάσεων, δέχεται ότι είναι μεν συνταγματικά ανεκτή και επιβεβλημένη η λήψη από την πολιτεία μέτρων για την προστασία «στο διηνεκές» ευρύτερων ζωνών, π.χ. με την κήρυξή τους ως αρχαιολογικών χώρων ή με τη δημιουργία Ζωνών Οικιστικού Ελέγχου (ΖΟΕ) κ.λπ., φθάνοντας μέχρι και την απόλυτη απαγόρευση ανέγερσης κτιρίων, αλλά το γεγονός αυτό δεν απαλλάσσει το κράτος από την υποχρέωσή του να αποζημιώσει τον πολίτη- ιδιοκτήτη της έκτασης για την ουσιώδη δέσμευση της ιδιοκτησίας που του προκάλεσε, καθώς και για την πλήρη «απενεργοποίηση» των δικαιωμάτων του ή της εύλογης προσδοκίας του να αξιοποιήσει την ακίνητη περιουσία (κτίζοντας, καλλιεργώντας, πουλώντας την, κ.λπ.). Ανατρέποντας αντίθετες εφετειακές αποφάσεις (ή επικυρώνοντας άλλοτε ευνοϊκές κρίσεις Διοικητικών Εφετείων για ιδιοκτήτες δεσμευμένων επί πολλά χρόνια ακινήτων), το Συμβούλιο της Επικρατείας ανοίγει τον δρόμο για καταβολή από την πολιτεία σημαντικών αποζημιώσεων για την ουσιώδη στέρηση της ιδιοκτησίας τους. Οι αποζημιώσεις αυτές αφορούν περιορισμούς που μπαίνουν στα ακίνητα σε περιοχές, είτε εντός είτε εκτός σχεδίου, και σύμφωνα με τις δικαστικές αποφάσεις είναι μάλιστα ανοιχτό το ενδεχόμενο να μπορέσει ο ιδιοκτήτης να αποζημιωθεί ακόμα και σε μεγάλο βάθος χρόνου, εφόσον δικαιολογείται κάτι τέτοιο, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά κάθε υπόθεσης (π.χ. ξαφνική αλλαγή του πολεοδομικού τοπίου ή των χρήσεων γης, ενώ το κράτος είχε δημιουργήσει με τη στάση του εύλογη προσδοκία ότι θα μπορούσε να κτίσει στο οικόπεδο ή γήπεδο). Το «πράσινο φως» σε τέτοιου είδους αποζημιώσεις, που έρχεται ουσιαστικά σε συμμόρφωση προς τη νομολογία που έχει χαράξει το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) στο Στρασβούργο, μπορεί εύκολα να οδηγήσει σε δημοσιονομικό σοκ στη χώρα μας, γιατί η καθυστερημένη ευαισθητοποίηση σε ζητήματα προστασίας περιβάλλοντος (πολιτιστικού, φυσικού, οικιστικού) επέτρεψε την επί χρόνια ανάπτυξη μίας εντελώς άναρχης δόμησης, χωρίς περιορισμούς και όρια, γεγονός που έδωσε σε χιλιάδες πολίτες το «έναυσμα» να αγοράσουν γη, με την πεποίθηση ότι με βάση τα τότε δεδομένα και την πλήρη κρατική αδιαφορία θα μπορούσαν να κτίσουν σχεδόν οπουδήποτε. Οι δικαστικές αποφάσεις επιδικάζουν σε δύο περιπτώσεις αποζημιώσεις που κυμαίνονται γύρω στα 150.000 ευρώ στην καθεμία (για στέρηση ιδιοκτησίας λόγω μέτρων προστασίας προς χάριν του φυσικού - οικιστικού περιβάλλοντος), ενώ σε άλλες δύο υποθέσεις, ανατρέποντας αντίθετες εφετειακές αποφάσεις, ανοίγουν τον δρόμο για καταβολή αποζημιώσεων και σε περίπτωση μακρόχρονης δέσμευσης των ακινήτων, εξαιτίας μέτρων για την προστασία του πολιτιστικού περιβάλλοντος (με την κήρυξη αρχαιολογικών χώρων σε περιοχές εντός και εκτός σχεδίου), όπου διεκδικούνται ακόμα και αστρονομικά ποσά από μισό εκατ. έως και σχεδόν 10 εκατ. ευρώ (!), για το ύψος των οποίων και τη βασιμότητά τους καλούνται να αποφανθούν πλέον τα κατά τόπους αρμόδια Δ. Εφετεία, στα οποία το ΣτΕ ξαναστέλνει τις σχετικές αγωγές. Σημείο-κλειδί για την αναγνώριση της δυνατότητας αποζημίωσης αποτελεί η συνταγματική διάταξη για προστασία της ιδιοκτησίας, αλλά και την υποχρέωση του κράτους να απαλλοτριώνει εκτάσεις ή να αποζημιώνει τον πολίτη, σε συνδυασμό με τη νομολογία του «Ευρωδικαστηρίου», που οδήγησε σε 180 μοιρών στροφή και τη νομολογία των ελληνικών δικαστηρίων, τα οποία μέχρι πρότινος απέρριπταν π.χ. αξιώσεις για περιοχές εκτός σχεδίου, με τη λογική ότι, αφού αυτές δεν προορίζονταν από το Σύνταγμα για δόμηση, αλλά κυρίως για γεωργική, κτηνοτροφική, δασοπονική κ.λπ. εκμετάλλευση, οι ιδιοκτήτες τους δεν μπορούσαν να εγείρουν αξιώσεις για να χτίσουν ή για να αποζημιωθούν, επειδή δεν τους επιτράπηκε ή τους περιορίστηκε η δόμηση. Το πρόβλημα γίνεται ακόμα πιο περίπλοκο, με δεδομένη την παροιμιώδη και πολλές φορές «ατελείωτη» αδράνεια της ελληνικής πολιτείας, που κατά καιρούς έδειξε ότι παίρνει τα μέτρα προστασίας όταν «ο κόμπος φτάσει στο χτένι», δηλαδή μετά από σωρεία αιτημάτων των ενδιαφερόμενων πολιτών για δόμηση και ύστερα από πάροδο πολλών ετών, μερικές φορές και δεκαετιών, φαινόμενο που εξηγείται εν μέρει από τη γνωστή κρατική αδιαφορία, αλλά και από τη μόνιμη έλλειψη των αναγκαίων πόρων (για ανασκαφές, απαλλοτριώσεις, εξαγορές, κ.λπ.). Η μεγάλη όμως αυτή αργοπορία για τη λήψη των αναγκαίων μέτρων μπορεί να οδηγήσει σε ακόμα μεγαλύτερες αποζημιώσεις, καθώς οι δικαστικές αποφάσεις δέχονται τη δυνατότητα αναζήτησης ποσών και σε βάθος χρόνου, για δέσμευση του ακινήτου στο απώτερο παρελθόν επί πολλά χρόνια, εφόσον ο ιδιοκτήτης υποβάλει σχετική αγωγή στα δικαστήρια, ανεξαρτήτως του ότι η πολιτεία μπορεί αργότερα να προχώρησε σε εξαγορά ή απαλλοτρίωση του ακινήτου του.

  • Ακίνητα Τραπεζών

Newsletter

Εγγραφείτε στο Newsletter του Realestatenews για να λαμβάνετε καθημερινή ενημέρωση.

Τα Ακίνητα στη Ζωή μας

pomidaani

nomisma_140x60
baner-pontiki